Η σύγχρονη ιστορία των Μαρτύρων του Ιεχωβά στην Ελλάδα είναι κατά κύριο λόγο μια ιστορία διώξεων. Ακόμα και μετά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (2105, 2106/75) με τις οποίες οι Μάρτυρες του Ιεχωβά αναγνωρίζονται ως «γνωστή θρησκεία», με λύπη διαπιστώναμε ότι η ελληνική πολιτεία στον ευαίσθητο χώρο της θρησκευτικής ελευθερίας συνέχιζε να αθετεί συστηματικά κανόνες που επιβάλλουν το σεβασμό της θρησκευτικής συνείδησης του πολίτη, την κατοχύρωση του δικαιώματός του να επιλέγει ελεύθερα τη θρησκεία του και να την πρεσβεύει χωρίς να γίνεται θύμα διακρίσεων και μισαλλοδοξίας. Στοιχειώδης αυτοσεβασμός επέβαλε στους Μάρτυρες του Ιεχωβά να καταφύγουν στα αρμόδια όργανα Διεθνών Οργανισμών και ιδιαίτερα να προσφύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), στο Στρασβούργο. Καταγράφουμε τον αγώνα για την κατάκτηση μερικών ελευθεριών, σχολιάζοντας παράλληλα τα αποτελέσματα και αναλύοντας την κατάσταση που έχει πλέον διαμορφωθεί.

ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΟΚΚΙΝΑΚΗ (1993): ΠΡΟΣΗΛΥΤΙΣΜΟΣ – ΑΡΘΡΟ 9 ΕΣΔΑ. Πρόκειται για Μάρτυρα του Ιεχωβά που είχε διωχθεί και καταδικαστεί με τον περιβόητο μεταξικό νόμο περί προσηλυτισμού (α.ν. 1363/38 και 1672/39). Ο Κοκκινάκης στη διάρκεια της ζωής του είχε διωχθεί, με το νόμο περί προσηλυτισμού, πάνω από 60 φορές και πέρασε πάνω από 6 χρόνια σε φυλακές και εξορίες. Ο Γάλλος δικαστής L.-E. Pettiti επεσήμανε ότι «η υπόθεση Κοκκινάκη έχει ειδική σημασία: Είναι η πρώτη πραγματική υπόθεση, ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, η οποία αφορά τη θρησκευτική ελευθερία, από την ίδρυσή του». Η υπόθεση αυτή έδωσε στο Δικαστήριο την ευκαιρία να εκφράσει σημαντικές σκέψεις και να θέσει γενικές αρχές για τη θρησκευτική ελευθερία. Ενδιαφέρουσα, για τον τρόπο λειτουργίας των οργάνων της Ευρωπαϊκής Σύμβασης, είναι η απόφαση της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης DH (97) 576, η οποία δημοσιεύτηκε στις 15-12-1997. Η Επιτροπή Υπουργών, που επιβλέπει την εφαρμογή των αποφάσεων του Δικαστηρίου, ζήτησε από την Ελληνική Κυβέρνηση να αναφέρει τα μέτρα που έλαβε ώστε να προληφθούν νέες παραβιάσεις παρόμοιου είδους με αυτή του Κοκκινάκη. Η απάντηση της ελληνικής κυβέρνησης που παρατίθεται στην απόφαση, μεταξύ άλλων, αναφέρει: “… [οι δικαστικές αρχές] έχουν προσαρμόσει την ερμηνεία που δίνουν στην ελληνική νομοθεσία, στις απαιτήσεις που θέτει η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, έτσι ώστε οι δικαστικές αρχές να έχουν αναμιχθεί μόνο σε πολύ λίγες περιπτώσεις προσηλυτισμού, και καμία καταδίκη δεν έχει απαγγελθεί σε υπόθεση παρόμοια με την υπόθεση Κοκκινάκη”. Παρά την κοινοποίηση της απόφασης Κοκκινάκης κατά Ελλάδας στις δικαστικές αρχές της χώρας και τις αθωωτικές αποφάσεις Μαρτύρων του Ιεχωβά που διώκονται για προσηλυτισμό, συνεχίζονται οι παρενοχλήσεις από τις αστυνομικές αρχές και οι προσαγωγές στα αστυνομικά τμήματα για εξακρίβωση στοιχείων!

ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΜΑΝΟΥΣΑΚΗ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ (1996) ΠΕΝΤΙΔΗ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ (1997): ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΚΤΗΡΙΟΙ ΟΙΚΟΙ – ΑΡΘΡΟ 9 ΕΣΔΑ. Πρόκειται για Μάρτυρες του Ιεχωβά που είχαν διωχθεί και καταδικαστεί με τον ίδιο νόμο για παράνομη λειτουργία ευκτηρίου οίκου. Το Δικαστήριο φτάνει στο συμπέρασμα που αποτελεί κόλαφο για τις ελληνικές αρχές: «Η ελληνική νομοθεσία επιτρέπει την κατάφωρη ανάμιξη των πολιτικών, διοικητικών και εκκλησιαστικών αρχών στην άσκηση της θρησκευτικής λατρείας» (παρ. 45 της απόφασης). Και συνεχίζει να οριοθετεί την έννοια της θρησκευτικής ελευθερίας, με την περίφημη σκέψη: «Το δικαίωμα στην ελευθερία της θρησκείας, έτσι όπως το εννοεί η Σύμβαση, αποκλείει οποιαδήποτε εκτίμηση από την πλευρά του Κράτους πάνω στη νομιμότητα των θρησκευτικών πεποιθήσεων ή πάνω στον τρόπο έκφρασής τους» (παρ. 47 της απόφασης). Έπειτα από τις δύο αυτές υποθέσεις το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων χορήγησε αρκετές άδειες ανέγερσης και λειτουργίας Ευκτηρίου Οίκου, ακόμα και στην Φλώρινα. Ωστόσο υπάρχουν περιπτώσεις όπου τοπικοί Μητροπολίτες και Δήμαρχοι εμποδίζουν και εναντιώνονται με όλα τα μέσα στην πρακτική αυτή (περιπτώσεις Κασσάνδρειας Χαλκιδικής και Νάουσας).

ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΒΑΛΣΑΜΗ ΚΑΙ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ (1996): ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ – ΠΑΡΕΛΑΣΕΙΣ – ΑΡΘΡΟ 13 ΕΣΔΑ ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 9 ΚΑΙ 2 ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΠΡΩΤΟΚΟΛΟΥ. Aφορούν στην άρνηση μαθητών Μαρτύρων του Ιεχωβά να μετέχουν σε παρελάσεις του σχολείου στη διάρκεια εθνικής γιορτής. Αν και το Δικαστήριο έκρινε ότι στις περιπτώσεις αυτές (Βαλσαμής και Ευστρατίου κατά Ελλάδας (1996)) δεν υπήρξε παραβίαση του άρθου 9, ωστόσο έκρινε ότι υπήρξε παραβίαση του άρθρου 13 σε συνδυασμό με τα άρθρα 9 και 2 του Πρώτου Πρωτοκόλλου, δηλαδή ότι δεν υπήρξε εθνική αρχή να εξετάσει το αίτημα των δύο μαθητριών. Το Δικαστήριο επιπλέον εξέφρασε την έκπληξή του για την ποινή αποβολής που επιβλήθηκε και τόνισε τη γενική αρχή ότι «οι γονείς έχουν το δικαίωμα να διαφωτίσουν και να πληροφορήσουν το παιδί τους, να ασκήσουν αναφορικά με το παιδί τους τις φυσικές γονικές λειτουργίες ως εκπαιδευτές τους, ή να καθοδηγήσουν τα παιδιά τους σε ένα μονοπάτι ευθυγραμμισμένο με τις προσωπικές θρησκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις τους». Ήδη με το νέο νόμο (Π.Δ. 121/1998) για την εκπαίδευση στα δημοτικά σχολεία κατοχυρώθηκε η απαλλαγή των μαθητών Μαρτύρων του Ιεχωβά από τα θρησκευτικά, την προσευχή και τον εκκλησιασμό και μολονότι δεν υπάρχει παρόμοια απαλλαγή από τις παρελάσεις και εθνικές γιορτές εντούτοις δεν μπορούν να επιβληθούν κυρώσεις ή ποινές στους μαθητές. Επίσης, καταργήθηκε το βιβλίο Θρησκευτικών της Β’ Λυκείου όπου υπήρχε ειδικό κεφάλαιο κατά των Μαρτύρων του Ιεχωβά με φοβερά μισαλλόδοξο περιεχόμενο.

ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΟΥΛΟΥΜΠΑ, ΤΣΙΡΛΗ, ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ (1997): ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΦΥΛΑΚΙΣΕΙΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΓΙΑ ΑΡΝΗΣΗ ΣΤΡΑΤΕΥΣΗΣ – ΑΡΘΡΑ 5 ΚΑΙ 6 ΕΣΔΑ. Αναφέρονται σε παράνομες κρατήσεις θρησκευτικών λειτουργών των Μαρτύρων του Ιεχωβά, λόγω άρνησής τους να υπηρετήσουν στρατιωτική θητεία. Το ενδιαφέρον στις περιπτώσεις Κουλούμπα, Τσιρλή είναι ότι το Δικαστήριο επιδίκασε υψηλή αποζημίωση για τους 15 μήνες περίπου παράνομης κράτησής τους. 8.000.000 και 7.300.000 δρχ. αντίστοιχα συν 2.000.000 δρχ. για τα δικαστικά έξοδα. Το Δικαστήριο για πολλοστή φορά τόνισε ότι «οι Μάρτυρες του Ιεχωβά αποτελούν ‘γνωστή θρησκεία’ και απολαμβάνουν τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από το καθεστώς αυτό όσον αφορά την τέλεση της λατρείας τους».

ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΣΑΒΑΧΙΔΗ (1998): ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΙΣ – ΑΡΘΡΑ 8 ΚΑΙ 9 ΕΣΔΑ. Πρόκειται για παρακολούθηση Μαρτύρων του Ιεχωβά από τις μυστικές υπηρεσίες στο Κιλκίς. Ο Τσαβαχίδης είχε κατηγορηθεί για παράνομη λειτουργία ευκτηρίου οίκου αλλά διαπίστωσε ότι η δικογραφία στηριζόταν σε έγγραφο με το χαρακτηρισμό «Δελτίο Πληροφοριών – Άκρως απόρρητο». Το έγγραφο αυτό περιείχε λεπτομέρειες που προϋπόθεταν την παρακολούθηση τόσο του ιδίου όσο και άλλων Μαρτύρων του Ιεχωβά στο Κιλκίς. Η παράλληλη αποκάλυψη από τις εφημερίδες για τις παρακολουθήσεις των θρησκευτικών μειονοτήτων, την ίδια περίοδο χρόνου, δηλαδή το 1993, δεν άφηνε αμφιβολίες ως προς τα πραγματικά περιστατικά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έκρινε παραδεκτή την προσφυγή, κυρίως ως προς τα άρθρα 8 (παραβίαση ιδιωτικής ζωής) και 9 (θρησκευτική ελευθερία) και παρέπεμψε την υπόθεση στο Δικαστήριο (Έκθεση της Επιτροπής 28-10-97). Μερικές μέρες πριν την εκδίκαση της υπόθεσης από το νέο Δικαστήριο (ημ. δίκης 12-11-98) η κυβέρνηση ζήτησε να κλείσει η υπόθεση μέσω φιλικού διακανονισμού. Αυτός επετεύχθη, εφόσον η κυβέρνηση κατέβαλε στον προσφεύγοντα το ποσό του 1.500.000 δρχ. για δικαστικά έξοδα και προέβη στη δήλωση ότι «οι Μάρτυρες του Ιεχωβά δεν αποτελούν αντικείμενο παρακολουθήσεως λόγω των θρησκευτικών τους πεποιθήσεων και ούτε πρόκειται ποτέ να αποτελέσουν». (Απόφαση ΕΔΔΑ Τσαβαχίδης κατά Ελλάδας, 21-1-99). Αυτή η υπόθεση μπορεί να συσχετιστεί με άλλους τομείς όπου οι Μάρτυρες του Ιεχωβά υφίστανται διακρίσεις και άδικη μεταχείριση λόγω θρησκεύματος, όπως τη μη ταφής των νεκρών, της επιμέλειας παιδιών του ζητήματος της αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες.

ΥΠΟΘΕΣΗ ΘΛΙΜΜΕΝΟΥ (1999): ΑΝΤΙΡΡΗΣΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ – ΑΡΘΡΑ 9 ΚΑΙ 14 ΕΣΔΑ. Στις 6 Απριλίου 2000 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ότι υπάρχει παραβίαση του άρθρου 9 (θρησκευτική ελευθερία) σε συνδυασμό με το άρθρο 14 (διακριτική μεταχείριση) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης. Η υπόθεση αυτή αφορά άρνηση της διοίκησης να προσλάβει Μάρτυρα του Ιεχωβά λόγω της μη στράτευσής του ως αντιρρησίας συνείδησης. Θα μπορούσαμε να συνδέσουμε την υπόθεση αυτή με μια σημαντική και θετικότατη εξέλιξη που έλαβε χώρα το 1997-1998 στο χώρο των αντιρρησιών συνείδησης. Ψηφίστηκε ο νόμος 2510/97 ο οποίος αναγνώρισε για πρώτη φορά στην Ελλάδα τους αντιρρησίες συνείδησης στη στράτευση και το δικαίωμά τους να εκπληρώνουν κοινωνική υπηρεσία. Εφαρμόστηκε από την 1η Ιανουαρίου 1998 και οι πρώτοι αντιρρησίες κλήθηκαν να υπηρετήσουν σε διάφορα ιδρύματα του Υπουργείου Υγείας από τον Ιούλιο του 1998. Μέχρι τα μέσα του 2000 πάνω από 250 αντιρρησίες Μάρτυρες του Ιεχωβά έχουν διοριστεί σε πάνω από 30 ιδρύματα του Υπουργείου Υγείας και άλλες τόσες υπηρεσίες σε όλη τη χώρα. Ωστόσο, η εφαρμογή του νέου νόμου σκοντάφτει μερικές φορές είτε στην απροθυμία των στρατολογικών αρχών να συμβάλλουν στην ομαλή λειτουργία του θεσμού είτε στις παράνομες ενέργειες ιδρυμάτων που θεωρούν τους αντιρρησίες ως μια κατηγορία νέων ειλώτων. Έχουν ανακύψει γραφειοκρατικά προβλήματα κατά τη διαδικασία αναγνώρισης του αντιρρησία, προβλήματα σε ιδρύματα που έχουν ως Πρόεδρο τον τοπικό Μητροπολίτη, προβλήματα διαβίωσης και διορισμών σε περιοχές με τεράστια χιλιομετρική απόσταση, που καθιστούν την κοινωνική υπηρεσία εκτόπιση ή εξορία. Η διάρκεια επίσης της κοινωνικής υπηρεσίας χαρακτηρίστηκε από τη Διεθνή Αμνηστία και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως τιμωρητική.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, μέχρι σήμερα, όσο και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποτέλεσαν καταλυτικό παράγοντα για την πρόοδο των ζητημάτων της θρησκευτικής ελευθερίας στην Ελλάδα και γενικότερα την πρόοδο για τον σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και την προστασία των ατομικών ελευθεριών. Οι παραπάνω προσφυγές και οι αντίστοιχες αποφάσεις αποδεικνύουν ότι τα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι Μάρτυρες του Ιεχωβά στο χώρο της θρησκευτικής ελευθερίας δεν είναι αποσπασματικά ούτε συμπτωματικά. Αποτελούν την κορυφή του παγόβουνου και το αποκορύφωμα σειράς πολύχρονων δικαστικών αγώνων. Όλες αυτές οι υποθέσεις κρύβουν πίσω τους μια ιστορία διώξεων, φυλακίσεων, κακομεταχείρισης, μισαλλοδοξίας, προκατάληψης. Όμως είναι γεγονός ότι για πρώτη φορά γίνεται έκδηλη από την πλευρά της πολιτείας η προσπάθεια προσέγγισης των ζητημάτων που αντιμετωπίζουμε, με ευαισθησία και συγκατάβαση. Οι ελληνικές υποθέσεις στο Στρασβούργο για τα ζητήματα της θρησκευτικής ελευθερίας οδήγησαν την ειδική επιτροπή του ΟΗΕ για τα θρησκευτικά ζητήματα να ασχοληθεί με την περίπτωση της Ελλάδας. Η Έκθεση του Ειδικού Εισηγητή του ΟΗΕ για τη θρησκευτική μη ανοχή στην Ελλάδα (1996), που στηρίχθηκε στα συμπεράσματα των οργάνων του Στρασβούργου, τονίζει (παρ. 145): «…οι Μάρτυρες του Ιεχωβά σε ορισμένους τόπους αποτελούν θύματα πράξεων διακρίσεων, οι οποίες πρέπει να καταπολεμούνται από το Κράτος, δεδομένου ότι όσο απειλείται αυτή η κοινότητα, τόσο αυξάνει η ευθύνη του Κράτους». Τα συμπεράσματα και οι συστάσεις του Ειδικού Εισηγητή, όπως και η νομολογία που έχει διαμορφώσει το ΕΔΔΑ τα τελευταία 10 χρόνια ειδικά με τις «ελληνικές» υποθέσεις των Μαρτύρων του Ιεχωβά στο Στρασβούργο, μπορούν να αποτελέσουν την αφετηρία για τη διασφάλιση της θρησκευτικής ελευθερίας στην Ελλάδα και την εδραίωσή της στις συνειδήσεις όλων των πολιτών ως ενός σύγχρονου κράτους δικαίου.

του Μπάμπη Ανδρεόπουλου ,
Εκπροσώπου των Ελλήνων Χριστιανών Μαρτύρων του Ιεχωβά

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Το υλικό που σας παρουσιάζουμε σε αυτή την σελίδα είναι επιλεγμένο από τον επίσημο ιστότοπο των Χριστιανών Μαρτύρων του Ιεχωβά τον οποίο και σας προτρέπουμε να επισκέπτεστε τακτικά για την ποιότητα στην υλη που τον διακρίνει!

This is not the official website of Jehovah’s Witnesses jw.org is the official website of Jehovah's Witnesses and is the authoritative website about our beliefs, teachings, & activities.

Did you like this? Share it:

No Comments on “Υποθέσεις των ΧΜτΙ στο Στρασβούργο”

Comments on this entry are closed.


Το υλικό που σας παρουσιάζουμε σε αυτή την σελίδα είναι επιλεγμένο από τον επίσημο ιστότοπο των Χριστιανών Μαρτύρων του Ιεχωβά τον οποίο και σας προτρέπουμε να επισκέπτεστε τακτικά για την ποιότητα στην ενημέρωση και στην υλη που τον διακρίνει!